(Słówka do zapamiętania: 塑化劑-plastyfikator, 邻苯二甲酸酯-ftalany)
Tajwanskie media z wściekłością rzuciły się na rodzaj emulgatora- chemicznego dodatku do produktów spożywczych- o romantycznej nazwie handlowej „środek zachmurzający” (起雲劑). Po pewnym czasie okazało się, że wrogiem publicznym nr 1 jest DEHP- jeden ze składników tej mieszanki poprawiającej konsystencję produktów. DEHP to rodzaj ftalanu, pochodna organicznego, aromatycznego kwasu ftalowego. Ftalany są stosowane powszechnie do poprawiania właściowści plastycznych produktów. Często spotyka się je jako dodatek do PVC- wykładziny, opakowania, zabawki, sprzęt medyczny jednorazowego użytku. Dodawane są do kosmetyków, leków, oraz, jak się okazuje- dodatków spożywczych.
Ftalany łatwo uwalniają się z produktów do środowiska; trafiając do organizmu człowieka wchodzą w niektóre szlaki metaboliczne- są np. antagonistami męskich hormonów płciowych. Mogą spowodować feminizację chłopców i przedwczesne dojrzewanie u dziewczynek, a u kobiet- nowotwory piersi. Ftalany są szybko metabolizowane i usuwane z organizmu, ciężko więc zmierzyć ich oddziaływanie.
Tymczasem tajwańscy konsumenci organizują się już, solidarnie planując wniesienie pozwów zbiorowych wobec producentów-trucicieli.
Lekarze- przytłoczeni liczbą matek zatroskanych o funkcje rozrodcze swego potomstwa- publicznie edukują wystraszonych rodziców, w jaki sposób należy profesjonalnie mierzyć siusiaki synów.
Z programów informacyjnych bezustannie spływają podpowiedzi, jak rozpoznać babeczkę z naturalnych składników od tej ze sztucznymi. W tle wiadomości przesuwają się na taśmociągach skażone produkty, zdążające ku nieuchronnemu końcowi w stalowych paszczach utylizujących maszyn.
Tak to jest na Tajwanie- poprawa bezpieczeństwa żywności następuje skokowo. Kilka miesięcy temu afera z melaminą w mlecznym proszku, teraz ftalany. W międzyczasie ludzie spokojnie zajadają się wysokoprzetworzoną żywnością: jogurtem owocowym, który nie ma nic wspólnego z owocami ani nawet ze świeżym mlekiem, słodyczami nie wiadomo z czego, slodkimi, orzeźwiającymi w tropikalny skwar napojami- wszystko pakowane w tysiące rodzajów jednorazowych opakowań. Duma Tajwanu- niewidzialne dla służb sanitarnych kramy uliczne z lokalnymi smakołykami sprzedają wszystkie smaki Azji. Nie można się jednak czuć bezpiecznie, kiedy jedyną gwarancją naszego bezpieczeństwa jest wolnorynkowa konkurencja- ta może nas co najwyżej zabezpieczyć przed dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi. Na podobnej zasadzie działają trutki na szczury- efekt działania jest opóźniony i nie da się powiązać skutku ze spożyciem trucizny.
Nikt, przy okazji afery spożywczej, nie zastanowi się też nad oddziaływaniem ftalanów z innych źródeł: opakowań, kosmetyków, plastikowych elementów wnętrz samochodów.
Zaraz po obszernym raporcie z frontu ftalanowej wojny, stacja TVBS wyemitowala dwa reportaże: o tradycyjnej duszonej golonce i o sekretach smażenia steków.
